[ رساله محبت ] بسم اللّه الرّحمن الرّحيم و به نستعين الحمد للّه ربّ العالمين و الصّلاة و السّلام على خير خلقه محمّد و آله الطّاهرين و لعنة اللّه على اعدائهم اجمعين الى يوم الدّين . [ مقدمه ] و بعد چون سالهاى قبل ، از مسائل محبت قدرى به طور تفرّق در طى مطالب نوشته بودم و مىخواستم كه به طور نظم و ترتيب رساله‌اى در محبت نوشته باشم لهذا عمده موعظهء ماه مبارك رمضان امسال را كه سنهء 1283 مىباشد بيان محبت قرار دادم و امروز كه روز چهارشنبه دوم ماه مبارك است به توفيق خدا و يارى ائمهء هدى سيّما امام عصر حضرت حجة اللّه شروع در نوشتن به طريق اختصار نمودم . ان شاء اللّه شرف اختتام به دلخواه شيعيان پذيرد و موافق طبع ايشان در اذهان رفيع البنيان عزت انطباع گيرد و ما توفيقى الّا باللّه . و در آن چند مطلب است . مطلب اوّل در بيان وجوب على اللّه : بدان كه نيست مختارى و ذى شعورى ، از خالق و مخلوق و از انسان و ملك و جن و حيوان حتى مورچه و عنكبوت ، مگر آنكه او را واجبات و محرمات و ساير احكام خمسه مىباشد ، يعنى صدور بعضى از افعال بر او حتم است كه ترك او ممكن نيست و كذا ترك بسا از افعال بر او حتم است كه فعل ممكن نيست و هكذا ، با آنكه در حق خدا معقول نيست كه ديگرى او را تكليف نمايد و با آنكه حيوانات تكليف ندارند . سرّش آن است كه هر ذى شعورى قادر مختار است كم يا زياد ، لا اقل قدرت بر حس و حركت دارد اگر چه كرم خراطين باشد ، و چون قدرت نسبت به